Abstract detail

Title Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΘΡΑΚΗΣ- ΑΙΓΑΙΟΥ- ΚΥΠΡΟΥ

Details
Το Αιγαίο, θαλάσσιος χώρος που χωρίζει μα και παράλληλα ενώνει τόπους και λαούς. Αρχέγονη και πολυσυλλεκτική κοιτίδα πολιτισμού το Αιγαίο, δημιούργησε και ανέδειξε επί μέρους πολλές και ποικίλες ιδιαιτερότητες πολιτιστικής έκφρασης, αλλά παράλληλα στάθηκε και ο συνεκτικός δεσμός μεταξύ όλων των τόπων που βρέχει με τα κύματά του. Έτσι, τόποι ελληνικοί που γεωπολιτικά βρίσκονται μακριά ο ένας από τον άλλο και δεν συνορεύουν με στεριά, όπως η Θράκη, τα νησιά του Βορείου Αιγαίου, οι Κυκλάδες, τα Δωδεκάνησα, η Κύπρος και η Κρήτη, μπόρεσαν μέσα από ιδιοτυπίες τους και τις δικές τους τοπικές πολιτισμικές εκφράσεις να διατηρήσουν κοινά στοιχεία που αποδεικνύουν την ενότητα της ελληνικής φυλής. Ένα από αυτά τα στοιχεία, ίσως το ισχυρότερο, που φανερώνουν αυτήν ακριβώς την ενότητα χώρου και έθνους, είναι και η μουσική παράδοση του Αιγαίου. Μια μουσική παράδοση στην οποία η συμβολή των νησιών του Αιγαίου υπήρξε πολύ σημαντική και συνετέλεσε τα μέγιστα στην όλη ανάπτυξη του μουσικού πολιτισμού του ελληνικού λαού. Αναφορικά με τις περιοχές Θράκης, κυρίως της ανατολικής, Αιγαίου και Κύπρου μπορεί να πει κανείς ότι μέσω αυτής της μουσικής παράδοσης καταδεικνύεται με τον πιο περίτρανο τρόπο η ελληνική ταυτότητα και ενότητα των περιοχών αυτών, αφού η δημοτική μουσική τους, αν και με πολλαπλά διάφορη τοπική έκφραση, στο σύνολό της είναι η ίδια και διατηρεί διαχρονικά το ύφος, το ήθος και το χαρακτήρα που είχε από τα πολύ παλιά χρόνια σ’ αυτήν την περιοχή και όπως αυτή διαμορφώθηκε από τους ίδιους φυλετικά ανθρώπους, τους Έλληνες ανθρώπους της θάλασσας και της βόρειας άκρας του ελλαδικού χώρου, όπως είναι η Θράκη (ανατολική). Αυτή την αλήθεια διαπίστωσε και κατέθεσε ως οριστικό του συμπέρασμα και ο μεγάλος εθνομουσικολόγος Samuθl Baud-Bovy γράφοντας ότι: «η ομαλή εξέλιξη της ελληνικής γλώσσας και μουσικής δε διακόπηκε ποτέ». Η ενότητα της μουσικής παράδοσης διαπιστώνεται μέσα από τους στίχους, τη μελωδία (κοινά ή με παραλλαγή τραγούδια), το ρυθμό, τις κλίμακες, τα είδη, τους χορευτικούς σκοπούς, τους χορούς, τα μουσικά όργανα κ. α΄. Η ακριβής εξέταση και η λεπτομερής επισήμανση των κοινών στοιχείων ή ακόμα και των διαφορών που συνθέτουν κατά τόπους τη μουσική του Αιγαίου αποτελεί αντικείμενο γενικότερης συγκριτικής μελέτης, κάτι που δεν έχει γίνει μέχρι σήμερα. Δείγματά μιας τέτοιας μελέτης παρουσιάζω με αυτή μου την ανακοίνωση, η οποία όμως, για λόγους οικονομίας χρόνου, θα επικεντρωθεί κυρίως στο χώρο του ανατολικού Αιγαίου με μερικές προεκτάσεις και στα άλλα νησιά του κεντρικού,την Κύπρο και τη Θράκη. Η επιλογή μου αυτή στηρίζεται στο ότι-όπως θεωρώ βάσιμα-ο μείζων αυτός γεωγραφικός χώρος απαρτίζει μια από τις ιδιαίτερες περιοχές που προσδιορίζουν την ελληνική μουσική, και επομένως από την εξέτασή του μπορούν να εξαχθούν βάσιμα συγκριτικά συμπεράσματα για την εν γένει αιγαιακή μουσική.Την ανακοίνωσή μου θα συνοδέψουν και σχετικά μουσικά παραδείγματα.

Primary author
George Xatzitheodorou

Email
xatzi@rho.forthnet.gr